De spoorlijn
Zaandam - Enkhuizen is 51 kilometer
lang en loopt vanaf
station Zaandam - waar de lijn
aansluit op andere spoorlijnen - via
Purmerend en
Hoorn naar Enkhuizen. Deze lijn is
dubbelsporig en geëlektrificeerd.
De spoorlijn werd door de HSM (Hollandse (IJzeren)
Spoorwegmaatschappij) aangelegd en is in twee delen geopend. Het
eerste deel, dat tussen Zaandam en Hoorn ligt, werd op
20 mei 1884
geopend. Het tweede deel, dat tussen
Hoorn en Enkhuizen ligt, werd geopend op
6 juni 1885. Met de opening van het
tweede deel was de gehele lijn voltooid.
De lijn werd vanaf het begin (opening
eerste deel) ook geëxploiteerd door de
HSM.
Tussen Enkhuizen (eindpunt van deze lijn)
en Stavoren (eindpunt van de lijn
Leeuwarden - Stavoren) werd op 15 juli
1866 een veerdienst geopend, waardoor de
HSM een eigen verbinding kreeg tussen
Amsterdam en Leeuwarden. Deze veerdienst
bracht tot 1936 ook goederenwagens over.
Na 1917, toen de N.V. Nederlandse
Spoorwegen werd opgericht, verviel de
concurrentieaspect van de verbinding
doordat reizen met elektrische treinen
via Zwolle sneller was geworden dan via
de veerdienst. De veerdienst bleef tot
1963 in handen van de spoorwegen,
uitgevoerd door andere particuliere
maatschappijen. Tot op heden is de
passagiersdienst nog steeds in
exploitatie, maar alleen in de
zomermaanden en vooral voor het
toerisme.
Vanaf 1939
werd de exploitatie en het eigendom
overgenomen door de NS (Nederlandse
Spoorwegen), die de lijn nog steeds
exploiteert.
In 1974 werd de lijn geëlektrificeerd.
Momenteel is de lijn nog steeds in
gebruik. Er rijden o.a. stoptreinen in
een halfuursdienst.
De spoorlijn tussen
Zaandam en Hoorn bestaat op 20 mei 2009 precies
125 jaar.
= open,
= gesloten)