|
|
|
Aangesloten Spoorlijnen |
|
|
|
▫
Bij station Antwerpen
Centraal (km
0) |
|
|
|
|
|
|
| |
|
▫
Bij aansluiting Antwerpen
Oost
(km 2,6) |
| |
▪ |
|
Noord-zuidverbinding (spoorlijn) (km ?) |
|
| |
|
▫
Bij aansluiting
Antwerpen Luchtbal
(km 8,3) |
| |
▪ |
|
HLS
4 / HSL Zuid (km ?) |
|
| |
|
▫
Bij aansluiting
Antwerpen Noorderdokken
(km 9,1) |
|
|
|
|
|
▫
Bij aansluiting
Sint Mariaburg
(km 12,5) |
|
|
|
|
|
▫
Bij station
Kapellen
(km 15) |
| |
▪ |
|
spoorlijn Kapellen - Brasschaat
(km 0) |
|
|
|
|
▫
Bij station
Roosendaal
(km 24) |
|
|
| |
▪ |
|
spoorlijn Roosendaal - Vlissingen (km
0) |
|
| |
|
▫
Bij station
Zevenbergen
(km 8) |
| |
▪ |
|
spoorlijn Lage Zwaluwe - Zevenbergen (km ?) |
|
|
|
|
▫
Bij Moerdijk (km 0) |
| |
▪ |
|
spoorlijn Lage Zwaluwe - Moerdijk SS (km ?) |
|
|
|
|
|
|
|
Basisgegevens |
|
|
|
• |
Ligging: |
|
| Landen : |
▪ |
België |
|
|
|
▪ |
Nederland |
| |
Provincie : |
Noord-Brabant |
|
|
|
|
|
|
|
|
• |
Bekend: |
|
|
|
|
|
|
|
|
• |
Lengte: |
|
huidige lengte:
± 65 km
(inclusief ringspoorlijn) |
|
|
|
|
|
|
• |
Type (huidig): |
|
hoofdspoorweg |
|
|
|
|
|
|
• |
Rijkant: |
|
|
• |
Antwerpen - Roosendaal : |
|
links |
|
|
|
|
|
• |
Roosendaal - Zevenbergen : |
|
rechts |
|
|
|
|
|
|
|
• |
Spoorbreedte: |
|
normaalspoor (1435 mm) |
|
|
|
|
|
|
• |
Aantal sporen: |
|
gehele lijn: 2 |
|
|
|
|
|
|
• |
Aantal stations en haltes: |
|
|
▪ |
huidige aantal in gebruik: |
|
|
• |
in België : |
|
13 |
|
|
|
|
|
• |
in Nederland : |
|
3 |
|
|
|
|
|
• |
totaal : |
|
16 |
|
|
|
|
|
|
|
▪ |
totaal: |
|
|
• |
zonder ringspoorlijn : |
|
18 |
|
|
|
|
|
• |
met ringspoorlijn : |
|
20 |
|
|
|
Station Antwerpen Centraal
hoort niet bij deze spoorlijn en is niet meegeteld. |
|
|
|
|
|
|
• |
Maximum snelheid: |
|
130 km/h (gehele lijn) |
|
|
|
|
|
|
• |
Toegepaste seinsysteem: |
|
|
• |
in België : |
Belgische Lichtseinstelsel |
|
• |
in Nederland : |
Nederlandse Lichtseinstelsel 'vanaf 1954' |
|
|
|
|
|
|
|
• |
Geëlektrificeerd: |
|
|
● |
tracégedeelte
Zevenbergen - Roosendaal: |
|
|
| |
▪ |
|
in
1950 |
| |
|
|
|
▫ |
spanningssysteem: |
|
1500 Volt
DC (gelijkstroom) |
|
|
|
|
|
|
● |
tracégedeelte Antwerpen -
Roosendaal: |
|
|
| |
▪ |
|
op
2 juni 1957 |
| |
|
|
spanning:
|
| |
|
|
|
▫ |
Roosendaal - Essen grens (spanningsluis) |
| |
|
∙ |
spanningssysteem: |
|
1500 Volt
DC (gelijkstroom) |
|
|
| |
|
|
|
▫ |
Antwerpen
- Essen grens (spanningsluis) |
| |
|
∙ |
spanningssysteem: |
|
3000 Volt DC (gelijkstroom) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
• |
Geïnstalleerde Treinbeinvloedingsysteem:
|
|
|
• |
in België : |
Crocodile |
|
• |
in Nederland : |
ATB-EG |
|
|
|
|
|
|
|
• |
Kunstwerken: |
|
|
• |
Aantal
bruggen: |
|
|
|
|
|
|
|
|
• |
Aantal tunnels: |
|
|
▪ |
totaal aantal: |
|
1 (Noord-Zuidverbinding: ?
km) |
|
|
|
|
|
|
|
• |
Verhoogd spoor: |
|
| totale lengte:: |
|
niet hier bekend |
| belangrijke gedeelten: |
|
|
▪ |
ringspoorlijn bij Antwerpen |
|
▪ |
station Antwerpen Centraal |
|
|
|
|
|
| |
|
• |
Geopend: |
|
|
Antwerpen Centraal (of Oost) - Roosendaal : |
|
3 juli 1854 |
|
Roosendaal - Oudenbosch : |
|
20 oktober 1854 |
|
Oudenbosch - Zevenbergen : |
|
24 december 1854 |
|
Zevenbergen - Moerdijk (AR) : |
|
1 mei
1855 |
|
Antwerpen Centraal - Antwerpen Dam
(ringspoorlijn) : |
|
1 januari 1873 |
|
| |
|
|
|
|
• |
Gesloten delen: |
|
|
|
|
sluiting |
|
opbraak |
|
Antwerpen Centraal - Antwerpen Dam : |
|
in 1873 |
|
datum niet hier bekend |
|
Zevenbergen - Moerdijk (AR) : |
|
1 juni 1880 |
|
datum niet hier bekend |
|
| |
|
|
|
|
• |
Heropende delen: |
|
|
|
|
opening / ingebruikname |
|
Antwerpen Centraal - Antwerpen Dam (tunnel) : |
|
23 maart 2007 |
|
| |
|
|
|
|
• |
Huidige status: |
|
|
Antwerpen Centraal - Antwerpen Dam : |
|
In gebruik
+ onderdeel Noord-Zuidlijn |
|
Antwerpen Dam - Zevenbergen : |
|
In gebruik |
|
Zevenbergen - Moerdijk (AR) : |
|
Opgebroken |
|
|
|
| |
|
• |
Aangelegd door: |
|
AR (Société Anonyme des Chemins de Fer d'Anvers à Rotterdam) |
|
• |
Exploitatie bij start: |
|
AR (Société Anonyme des Chemins de Fer d'Anvers à Rotterdam) |
|
• |
Huidige exploitatie: |
|
|
• |
Antwerpen - Roosendaal : |
|
NMBS
(Nationale Maatschappij der Belgische
Spoorwegen) |
|
• |
Roosendaal -
Zevenbergen : |
|
NS
(Nederlandse Spoorwegen) |
|
| |
|
|
|
|
• |
Huidige beheerder: |
|
|
• |
in België : |
Infrabel |
|
• |
in Nederland : |
ProRail |
|
|
• |
Huidige eigenaar: |
|
|
• |
in België : |
niet hier bekend |
|
• |
in Nederland : |
ProRail |
|
|
• |
Huidige bezitter: |
|
|
• |
in België : |
niet hier bekend |
|
• |
in Nederland : |
NS (Nederlandse Spoorwegen) |
|
|
|
|
|
terug naar boven |
| |
|
Geschiedenis |
| |
| Op 9 juli 1852 werd
een verdrag tussen Nederland en België gesloten
om een nieuwe spoorlijn aan te kunnen leggen,
die Antwerpen met Rotterdam zou verbinden. De
lijn werd door de AR (Société Anonyme des Chemins de Fer d'Anvers
à Rotterdam) aangelegd en werd in delen
geopend. Het eerste deel, tussen
Antwerpen en Roosendaal (Lijn 12
genoemd), werd op 26 juni officieel
ingehuldigd (?) en was op 3 juli 1854
gereed (??). Op 1 mei 1855 was het
laatste deel van de lijn (vanaf
Zevenbergen tot de haven van
Moerdijk) gereed. Omdat het Hollands Diep tot
dan toe een onneembare hindernis was werd de
verbinding tussen Moerdijk en Rotterdam verzorgd
door een veerdienst. De lijn werd vanaf het
begin ook geëxploiteerd door de AR. In
1863 ging de AR samenwerken met de ES (Est-Belge
(?)). In 1864 resulteerde dit in een
fusie/overname, waarbij ook de
maatschappij EM (Entre-Sambre&Meuse
(?)) betrokken werd. De nieuw
gevormde maatschappij veranderde haar
naam in
Grand Central Belge (GCB).
In Antwerpen reden in
de begintijd de treinen dwars door de stad naar
het noorden, dat veel overlast (wachttijden bij
overwegen) met zich meebracht. In 1871 werd
besloten een ringspoor aan de oostzijde van de
stad aan te leggen. De ringbaan liep (en loopt
nog steeds) langs Borgerhout (nu Antwerpen
Oost), Zurenborg (nu Antwerpen Schijnpoort) naar
Stuyvenberg (nu Antwerpen Dam) waar de lijn weer
op het oude tracé aansloot. De ringbaan werd op
1 januari 1873 geopend. Hierna werd het oude
tracé tussen Antwerpen Centraal en Antwerpen Dam
gesloten en opgebroken en werd station Antwerpen
Centraal, dat dus eerst een doorgangstation was,
een kopstation.
Op 1 mei 1876 opende de
Staat der Nederlanden de verbindingsspoorlijn
tussen Zevenbergen en Lage Zwaluwe, waar de
spoorlijn aansloot op de spoorlijn Breda -
Rotterdam (Staatslijn I), die een brug over het
Hollands Diep (de Moerdijkbrug) had.
In 1880 droeg de GCB haar op Nederlands
grondgebied gelegen lijnen over aan de Staat der
Nederlanden, die
exploitatie liet verzorgen door de Maatschappij tot
Exploitatie van de Staatsspoorwegen (SS). , die de
overbodig geworden lijn tussen Zevenbergen en
Moerdijk sloot. Moerdijk was niet verstoken van
een spoorverbinding vanwege de eerder geopende
spoorlijn naar Lage Zwaluwe.
Vanwege toenemende
drukte op de enkelsporige lijn werd in de jaren
1881 - 1882 de lijn tussen Antwerpen en Essen verdubbeld.
In 1897 werd de GCB, die sinds 1880 alleen
nog spoorlijnen op Belgisch grondgebied had en
exploiteerde, door de Belgische Staat
genationaliseerd. De Belgische Staat liet die
lijnen door de Belgische Staatsspoorwegen exploiteren.
In 1950 werd de lijn
tussen Zevenbergen en Roosendaal, samen met de
lijn Lage Zwaluwe - Zevenbergen
geëlektrificeerd. In 1957 werd de lijn tussen
Roosendaal en Antwerpen geëlektrificeerd, dat op
2 juni was voltooid. Bij essen bevindt zich een
spanningssluis, omdat het Belgische deel met
3000 Volt gelijkstroom werd gevoed en het
Nederlandse deel met 1500 Volt gelijkstroom.
In oktober 2000 werd
gestart met de aanleg de HSL 4 / HSL Zuid, die
tussen Amsterdam via Rotterdam en Breda naar
Antwerpen loopt. Verwacht wordt dat de HSL in
december 2007 in gebruik zal worden genomen.
In 1998 werd begonnen
met een Noord-Zuidverbinding, een ondergrondse
spoorlijn tussen station Antwerpen Dam en
station Antwerpen Berchem. Deze spoorlijn loopt
via station Antwerpen Centraal, dat hierdoor
weer een doorgangstation werd. Ook
hogesnelheidstreinen kunnen gebruik maken van de
tunnel, omdat de HSL uit Breda bij Antwerpen Dam
uitkomt en daarna overloopt in de tunnel. De
Noord-Zuidverbinding is op 23 maart 2007
feestelijk geopend.
Deze spoorlijn is vanaf
het begin van de exploitatie de belangrijkste
verbinding tussen Nederland en België. Helaas
zal de belangrijkheid voor het personenvervoer
afnemen zodra de HSL in gebruik wordt genomen,
want na de opening zullen de internationale
intercity's, zoals de Beneluxtreinen, via de HSL
rijden en zullen er alleen regionale stop- en
sneltreinen tussen Antwerpen en Roosendaal
rijden. Toch zal de lijn voor het
goederenvervoer belangrijk blijven. |
| |
|
|
terug naar boven |
| |
|
Tracéoverzicht |
| |
|
legenda |
| |
| |
↑ |
|
|
naar de spoorlijnen 25, 27A en
52 |
| |
│ |
|
|
|
|
┌ |
╣ |
km 1,6 |
|
aansluiting naar ringspoorlijn |
|
│ |
│ |
|
|
|
|
h |
│ |
km 2,6 |
|
station Antwerpen Oost |
|
│ |
│ |
|
|
|
|
│ |
St |
km 0,0 |
|
station
Antwerpen Centraal |
|
│ |
│ |
|
|
|
| G |
│ |
km 4,3 |
|
goederenstation Antwerpen Schijnpoort |
|
│ |
│ |
|
|
|
|
v Y |
│ |
|
|
voormalige
spooraansluiting naar spoorlijn 27A (gesloten en
opgebroken sinds ?) |
|
│ |
│ |
|
|
|
| h |
│ |
km 5,8 |
|
station Antwerpen Dam |
|
│ |
│ |
|
|
|
|
└ |
╣ |
|
|
voormalige aansluiting naar
voormalige tracé naar Antwerpen Centraal /
nieuwe aansluiting naar Noord-zuidverbinding |
| |
│ |
|
|
|
| |
v G |
km 7,5 |
|
voormalige
goederenemplacement Merksem |
| |
│ |
|
|
|
| |
b |
|
|
brug over het Albertkanaal |
| |
│ |
|
|
|
| |
h |
km 8,3 |
|
halte Antwerpen Luchtbal |
| |
│ |
|
|
|
| |
Y |
|
|
aansluiting naar spoorlijn HSL 4
/ HSL Zuid |
| |
│ |
|
|
|
| |
h |
km 9,1 |
|
halte Antwerpen Noorderdokken |
| |
│ |
|
|
|
| |
Y |
|
|
aansluiting naar spoorlijn 27A |
| |
│ |
|
|
|
| |
e |
|
|
emplacement |
| |
│ |
|
|
|
| |
h |
km 11,4 |
|
station Ekeren |
| |
│ |
|
|
|
| |
X |
|
|
kruising met spoorlijn 27A |
| |
│ |
|
|
|
| |
Y |
|
|
aansluiting met spoorlijn 27A |
| |
│ |
|
|
|
| |
h |
km 12,5 |
|
station St. Mariaburg |
| |
│ |
|
|
|
| |
v h |
km 13,6 |
|
voormalige halte
Heikestraat |
| |
│ |
|
|
|
| |
h |
km 15,0 |
|
station Kapellen |
| |
│ |
|
|
|
| |
Y |
|
|
aansluiting naar spoorlijn Kapellen -
Brasschaat |
| |
│ |
|
|
|
| |
v h |
km 19,0 |
|
voormalige halte
Kapellenbos |
| |
│ |
|
|
|
| |
h |
km 21,0 |
|
station Heide |
| |
│ |
|
|
|
| |
h |
km 22,7 |
|
halte Kijkuit |
| |
│ |
|
|
|
| |
h |
km 24,0 |
|
station Kalmthout |
| |
│ |
|
|
|
| |
h |
km 28,1 |
|
station Wildert |
| |
│ |
|
|
|
| |
h |
km 32,1 |
|
station Essen |
| |
│ |
|
|
|
|
− |
g |
|
|
| Landsgrens |
↑ |
België
 |
| ↓ |
Nederland
 |
|
| |
│ |
|
|
|
| |
X |
|
|
kruising met autosnelweg A58 |
| |
│ |
|
|
|
| |
Y |
|
|
aansluiting naar spoorlijn Roosendaal -
Vlissingen(Staatslijn X) |
| |
│ |
|
|
|
| |
Y + a |
|
|
aansluiting naar goederenspoorlijnen /
fabrieksaansluitingen |
| |
│ |
|
|
|
| |
St |
km 24 |
|
station Roosendaal |
| |
│ |
|
|
|
| |
Y |
|
|
aansluiting naar spoorlijn Roosendaal -
Breda |
| |
│ |
|
|
|
| |
h |
km 16 |
|
station Oudenbosch |
| |
│ |
|
|
|
| |
h |
km 8 |
|
station Zevenbergen |
| |
│ |
|
|
|
| |
Y |
|
|
aansluiting naar spoorlijn Lage Zwaluwe -
Zevenbergen |
| |
│ |
|
|
|
| |
↕ |
|
|
opgebroken tracé
tussen Zevenbergen en Moerdijk AR |
| |
│ |
|
|
|
| |
v St |
km 0 |
|
voormalige station
Moerdijk AR |
| |
|
|
|
|
| |
↓ |
|
|
voormalige veerdienst
naar Rotterdam |
|
|
|
|
|
|
terug naar boven |
| |
| Stationsoverzicht |
| |
| P =
open / in gebruik voor personen |
| P
= gesloten voor personen |
| P
= in aanbouw/gepland voor personen |
|
G
=
open / in gebruik
voor goederen |
|
G
= gesloten voor goederen |
|
| |
|
0,0 |
|
kilometrering via Ringbaan |
|
16 |
|
kilometrering vanaf Moerdijk AR |
|
|
km |
|
soort |
|
land |
|
naam |
|
status |
|
info |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0,0 |
|
station |
|
 |
|
Antwerpen Centraal
(Oost) |
|
P+G |
|
geopend in 1854 als 'Oost', vanaf 1896
als 'Centraal' |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
5,8 |
|
station |
|
 |
|
Antwerpen Dam
(Stuyvenberg) |
|
P+G |
|
in
gebruik sinds 1
juli 1868,
gesloten voor goederen in
2000 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
7,5 |
|
station |
|
 |
|
Merksem |
|
G |
|
in dienst tussen
1878
en
1924 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
8,3 |
|
halte |
|
 |
|
Antwerpen Luchtbal |
|
P |
|
in
gebruik sinds
1 februari 1932 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
9,1 |
|
halte |
|
 |
|
Antwerpen Noorderdokken |
|
P |
|
in
gebruik sinds
26
mei 1974 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
11,4 |
|
station |
|
 |
|
Ekeren |
|
P+G |
|
gesloten voor goederen in
? |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
12,5 |
|
station |
|
 |
|
St Mariaburg |
|
P+G |
|
in
gebruik sinds
15 mei 1933,
gesloten voor goederen in
? |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
13,6 |
|
halte |
|
 |
|
Heikestraat |
|
P |
|
in dienst tussen
15 mei 1933
en
10 mei 1940 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
15,0 |
|
station |
|
 |
|
Kapellen |
|
P+G? |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
19,0 |
|
halte |
|
 |
|
Kapellenbos |
|
P |
|
in dienst tussen 1
juli 1911
en
28 mei 1994 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
21,0 |
|
halte als station |
|
 |
|
Heide |
|
P+G |
|
in
gebruik sinds 3
januari 1897.
gesloten
voor goederen in
? |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
22,7 |
|
halte als station |
|
 |
|
Kijkuit |
|
P |
|
in
gebruik sinds
15 mei 1933 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
24,0 |
|
halte als station |
|
 |
|
Kalmthout |
|
P+G |
|
gesloten
voor goederen in
? |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
28,1 |
|
halte als station |
|
 |
|
Wildert |
|
P+G |
|
in
gebruik sinds 13
november 1881,
gesloten
voor goederen in
? |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
32,1 |
|
halte als station |
|
 |
|
Essen |
|
P+G |
|
gesloten voor goederen in
1988 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
24 |
|
halte als station |
|
 |
|
Roosendaal |
|
P+G |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
16 |
|
halte als station |
|
 |
|
Oudenbosch |
|
P |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
8 |
|
halte als station |
|
 |
|
Zevenbergen |
|
P+G |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
station |
|
 |
|
Moerdijk AR |
|
P+G |
|
in dienst tussen 1 mei 1855
en
1 juni 1880 |
|
| |
|
Ringspoorlijn |
|
km |
|
soort |
|
land |
|
naam |
|
status |
|
info |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2,6 |
|
halte als station |
|
 |
|
Antwerpen Oost
(Borgerhout) |
|
P |
|
in
gebruik sinds
5
oktober 1930 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4,3 |
|
station |
|
 |
|
Antwerpen Schijnpoort
(Zurenborg) |
|
G |
|
in
gebruik sinds
? |
|
|
|
terug naar boven |
| |
|
Niet bekend |
| |
| Er zijn gegevens over deze
lijn zijn die (nog) niet op deze website bekend zijn, zoals: |
| |
|
▪ |
officiële
betekenis van de afkorting ES en afkorting EM |
|
|
|
▪ |
bevestiging datum opening Antwerpen - Roosendaal
en datum ingebruikname Antwerpen - Roosendaal |
|
|
|
▪ |
data
opbraak Antwerpen Centraal - Antwerpen Dam +
Zevenbergen - Moerdijk AR |
|
|
|
▪ |
wat er
gebeurde met de GCB na 1897 |
|
|
|
▪ |
wijzigingen van spoor en emplacementen |
|
|
|
▪ |
wijzigingen t.b.v. de beveiliging, zoals
seinsystemen, seinhuizen en
treinbeïnvloedingsystemen. |
|
|
|
▪ |
wijzigingen t.b.v. de elektrificatie. |
|
|
|
▪ |
spoorverdubbelingen (vooral tussen Essen en
Zevenbergen) |
|
|
|
▪ |
info over
de aanleg van deze lijn |
|
|
|
▪ |
info over
de 'kunstwerken' van deze lijn, zoals bruggen en
dijken |
|
|
|
▪ |
info over
diensregelingen op deze lijn |
|
|
|
▪ |
vervoerscijfers |
|
| |
| Als u gegevens wilt toevoegen of wilt aangeven dat
bepaalde gegevens niet juist zijn kunt u
contact
opnemen met de webmaster. |
|
| |
| Wilt u een opmerking of
een verhaal toevoegen? Neem dan
contact
op met de webmaster. Dank u. |
|
|
terug naar boven |
| |
|
Uw
opmerkingen en verhalen |
|
|
| Weetjes: |
|
|
• |
Het Nederlandse deel van de spoorlijn
Antwerpen - Rotterdam (Essen grens - Moerdijk) is de
vierde spoorlijn dat in Nederland is gebouwd/aangelegd/geopend. |
|
|
|
• |
De spoorlijn Antwerpen -
Rotterdam is de eerste en belangrijkste spoorlijn tussen
Nederland en België. |
|
|
|
• |
Deze lijn wordt ook door
internationale treinen gebruikt tussen Brussel en
Amsterdam, totdat de HSL 4 / HSL Zuid tussen
Hoofddorp en Antwerpen in gebruik wordt genomen. |
|
|
| |
| Wilt u een opmerking of
een verhaal toevoegen? Neem dan
contact
op met de webmaster. Dank u. |
|
|
terug naar boven |
| |
| Bronnen |
| |
|
|
| |
| Wilt u afbeeldingen of
informatie aan deze pagina toevoegen, wilt u een opmerking of
een verhaal toevoegen of heeft u andere opmerkingen over de
weergegeven info en afbeeldingen? Neem dan
contact
op met de webmaster. Dank u. |
|
|
terug naar boven |
| |
|
| |