Spoorlijn in BelgiŽ

 
 

 en Nederland

 

Spoorlijn

Antwerpen - Rotterdam

lijn 12

   

HOME

Siteoverzicht

Overzicht spoorlijnen in BelgiŽ

Overzicht spoorlijnen in Nederland

op deze pagina:
beschrijving
aangesloten spoorlijnen
basisgegevens
geschiedenis
tracťoverzicht
stationsoverzicht
uw opmerkingen
bronvermelding
links
 

Antwerpen - Essen - Roosendaal - Moerdijk

 
spoorlijn Antwerpen - Rotterdam (via Moerdijk)
 
De spoorlijn Antwerpen - Rotterdam is de eerste en oudste grensoverschrijdende spoorverbinding tussen Nederland en BelgiŽ. De spoorlijn loopt van Antwerpen (Centraal, dat eerst Oost werd genoemd) via Essen en Roosendaal naar Moerdijk, waar in het begin met behulp van een veerdienst de verbinding met Rotterdam werd verzorgd. De huidige lengte van de spoorlijn is ongeveer 65 km, waarvan ongeveer 33 km in BelgiŽ (met Ringspoorlijn) en ongeveer 32 km in Nederland. De spoorlijn, dat in BelgiŽ nummer 12 heeft,  is nog steeds een belangrijke internationale verbinding tussen Nederland en BelgiŽ.
 
 
 
Aangesloten Spoorlijnen
 
Bij station Antwerpen Centraal (km 0)
    spoorlijn 25 (km ?)
    spoorlijn 27A (km ?)
    spoorlijn 52 (km ?)
 
Bij aansluiting Antwerpen Oost (km 2,6)
    Noord-zuidverbinding (spoorlijn) (km ?)
 
Bij aansluiting Antwerpen Luchtbal (km 8,3)
    HLS 4 / HSL Zuid (km ?)
 
Bij aansluiting Antwerpen Noorderdokken (km 9,1)
    spoorlijn 27A (km ?)
 
Bij aansluiting Sint Mariaburg (km 12,5)
    spoorlijn 27A (km ?)
 
Bij station Kapellen (km 15)
    spoorlijn Kapellen - Brasschaat (km 0)
 
Bij station Roosendaal (km 24)
    spoorlijn Roosendaal - Breda (km 0)
    spoorlijn Roosendaal - Vlissingen (km 0)
 
Bij station Zevenbergen (km 8)
    spoorlijn Lage Zwaluwe - Zevenbergen (km ?)
 
Bij Moerdijk (km 0)
    spoorlijn Lage Zwaluwe - Moerdijk SS (km ?)
 

Basisgegevens

 
Ligging:  
Landen : BelgiŽ
  Provincie : Antwerpen
Nederland
  Provincie : Noord-Brabant
Bekend:  
in BelgiŽ : lijn 12
Lengte:   huidige lengte: Ī 65 km (inclusief ringspoorlijn)
Spoorbreedte:   normaalspoor (1435 mm)
Aantal sporen:   gehele lijn: 2
Aantal stations en haltes:  
huidige aantal in gebruik:  
in BelgiŽ :   13
in Nederland :   3
totaal :   16
totaal:  
zonder ringspoorlijn :   18
met ringspoorlijn :   20
Station Antwerpen Centraal hoort niet bij deze spoorlijn en is niet meegeteld.
Geelektrificeerd:  
tracťgedeelte Zevenbergen - Roosendaal:
 
    in 1950
     
spanningssysteem:   1500 Volt DC (gelijkstroom)
tracťgedeelte Antwerpen - Roosendaal:
 
    op 2 juni 1957
      spanning:
     
Roosendaal - Essen grens (spanningsluis)
 
spanningssysteem:   1500 Volt DC (gelijkstroom)
     
Antwerpen - Essen grens (spanningsluis)
 
spanningssysteem:   3000 Volt DC (gelijkstroom)
Maximum snelheid:   130 km/h (gehele lijn)
Toegepaste seinsysteem:  
in BelgiŽ : Belgische Lichtseinstelsel
in Nederland : Nederlandse Lichtseinstelsel 'vanaf 1954'
Geinstalleerde Treinbeinvloedingsysteem:  
in BelgiŽ : Crocodile
in Nederland : ATB-NG
 
Geopend:  
Antwerpen Centraal (of Oost) - Roosendaal :   3 juli 1854
Roosendaal - Oudenbosch :   20 oktober 1854
Oudenbosch - Zevenbergen :   24 december 1854
Zevenbergen - Moerdijk (AR) :   1 mei 1855
Antwerpen Centraal - Antwerpen Dam (ringspoorlijn) :   1 januari 1873
       
Gesloten delen:  
    sluiting   opbraak
Antwerpen Centraal - Antwerpen Dam :   in 1873   datum niet hier bekend
Zevenbergen - Moerdijk (AR) :   1 juni 1880   datum niet hier bekend
       
Heropende delen:  
    opening / ingebruikname
Antwerpen Centraal - Antwerpen Dam (tunnel) :   23 maart 2007
       
Huidige status:  
Antwerpen Centraal - Antwerpen Dam :   In gebruik + onderdeel Noord-Zuidlijn
Antwerpen Dam - Zevenbergen :   In gebruik
Zevenbergen - Moerdijk (AR) :   Opgebroken
 
Aangelegd door:   AR (Sociťtť Anonyme des Chemins de Fer d'Anvers ŗ Rotterdam)
Exploitatie bij start:   AR (Sociťtť Anonyme des Chemins de Fer d'Anvers ŗ Rotterdam)
Huidige exploitatie:  
Antwerpen - Roosendaal :   NMBS (Nationale Maatschappij der Belgische Spoorwegen)
Roosendaal - Zevenbergen :   NS (Nederlandse Spoorwegen)
       
Huidige beheerder:  
in BelgiŽ : Infrabel
in Nederland : ProRail
Huidige eigenaar:  
in BelgiŽ : niet hier bekend
in Nederland : ProRail
Huidige bezitter:  
in BelgiŽ : niet hier bekend
in Nederland : NS (Nederlandse Spoorwegen)
terug naar boven
 
Geschiedenis
 
Op 9 juli 1852 werd een verdrag tussen Nederland en BelgiŽ gesloten om een nieuwe spoorlijn aan te kunnen leggen, die Antwerpen met Rotterdam zou verbinden. De lijn werd door de AR (Sociťtť Anonyme des Chemins de Fer d'Anvers ŗ Rotterdam) aangelegd en werd in delen geopend. Het eerste deel, tussen Antwerpen en Roosendaal (Lijn 12 genoemd), werd op 26 juni officieel ingehuldigd (?) en was op 3 juli 1854 gereed (??). Op 1 mei 1855 was het laatste deel van de lijn (vanaf Zevenbergen tot de haven van Moerdijk) gereed. Omdat het Hollands Diep tot dan toe een onneembare hindernis was werd de verbinding tussen Moerdijk en Rotterdam verzorgd door een veerdienst. De lijn werd vanaf het begin ook geŽxploiteerd door de AR.

In 1863 ging de AR samenwerken met de ES (Est-Belge (?)). In 1864 resulteerde dit in een fusie/overname, waarbij ook de maatschappij EM (Entre-Sambre&Meuse (?)) betrokken werd. De nieuw gevormde maatschappij veranderde haar naam in Grand Central Belge (GCB).

In Antwerpen reden in de begintijd de treinen dwars door de stad naar het noorden, dat veel overlast (wachttijden bij overwegen) met zich meebracht. In 1871 werd besloten een ringspoor aan de oostzijde van de stad aan te leggen. De ringbaan liep (en loopt nog steeds) langs Borgerhout (nu Antwerpen Oost), Zurenborg (nu Antwerpen Schijnpoort) naar Stuyvenberg (nu Antwerpen Dam) waar de lijn weer op het oude tracť aansloot. De ringbaan werd op 1 januari 1873 geopend. Hierna werd het oude tracť tussen Antwerpen Centraal en Antwerpen Dam gesloten en opgebroken en werd station Antwerpen Centraal, dat dus eerst een doorgangstation was, een kopstation.

Op 1 mei 1876 opende de Staat der Nederlanden de verbindingsspoorlijn tussen Zevenbergen en Lage Zwaluwe, waar de spoorlijn aansloot op de spoorlijn Breda - Rotterdam (Staatslijn I), die een brug over het Hollands Diep (de Moerdijkbrug) had.

In 1880 droeg de GCB haar op Nederlands grondgebied gelegen lijnen over aan de Staat der Nederlanden, die exploitatie liet verzorgen door de Maatschappij tot Exploitatie van de Staatsspoorwegen (SS). , die de overbodig geworden lijn tussen Zevenbergen en Moerdijk sloot. Moerdijk was niet verstoken van een spoorverbinding vanwege de eerder geopende spoorlijn naar Lage Zwaluwe.

Vanwege toenemende drukte op de enkelsporige lijn werd in de jaren 1881 - 1882 de lijn tussen Antwerpen en Essen verdubbeld.

In 1897 werd de GCB, die sinds 1880 alleen nog spoorlijnen op Belgisch grondgebied had en exploiteerde, door de Belgische Staat genationaliseerd. De Belgische Staat liet die lijnen door de Belgische Staatsspoorwegen exploiteren.

In 1950 werd de lijn tussen Zevenbergen en Roosendaal, samen met de lijn Lage Zwaluwe - Zevenbergen geŽlektrificeerd. In 1957 werd de lijn tussen Roosendaal en Antwerpen geŽlektrificeerd, dat op 2 juni was voltooid. Bij essen bevindt zich een spanningssluis, omdat het Belgische deel met 3000 Volt gelijkstroom werd gevoed en het Nederlandse deel met 1500 Volt gelijkstroom.

In oktober 2000 werd gestart met de aanleg de HSL 4 / HSL Zuid, die tussen Amsterdam via Rotterdam en Breda naar Antwerpen loopt. Verwacht wordt dat de HSL in december 2007 in gebruik zal worden genomen.

In 1998 werd begonnen met een Noord-Zuidverbinding, een ondergrondse spoorlijn tussen station Antwerpen Dam en station Antwerpen Berchem. Deze spoorlijn loopt via station Antwerpen Centraal, dat hierdoor weer een doorgangstation werd. Ook hogesnelheidstreinen kunnen gebruik maken van de tunnel, omdat de HSL uit Breda bij Antwerpen Dam uitkomt en daarna overloopt in de tunnel. De Noord-Zuidverbinding is op 23 maart 2007 feestelijk geopend.

Deze spoorlijn is vanaf het begin van de exploitatie de belangrijkste verbinding tussen Nederland en BelgiŽ. Helaas zal de belangrijkheid voor het personenvervoer afnemen zodra de HSL in gebruik wordt genomen, want na de opening zullen de internationale intercity's, zoals de Beneluxtreinen, via de HSL rijden en zullen er alleen regionale stop- en sneltreinen tussen Antwerpen en Roosendaal rijden. Toch zal de lijn voor het goederenvervoer belangrijk blijven.

 
terug naar boven
 
Tracťoverzicht
 
legenda
 
 

    naar de spoorlijnen 25, 27A en 52
 

     

km 1,6   aansluiting naar ringspoorlijn

     

h

km 2,6   station Antwerpen Oost

     

St

km 0,0   station Antwerpen Centraal

     
G

km 4,3   goederenstation Antwerpen Schijnpoort

     
v Y

    voormalige spooraansluiting naar spoorlijn 27A (gesloten en opgebroken sinds ?)

     
h

km 5,8   station Antwerpen Dam

     

    voormalige aansluiting naar voormalige tracť naar Antwerpen Centraal / nieuwe aansluiting naar Noord-zuidverbinding
 

     
 

v G

km 7,5   voormalige goederenemplacement Merksem
 

     
 

b

    brug over het Albertkanaal
 

     
 

h

km 8,3   halte Antwerpen Luchtbal
 

     
 

Y

    aansluiting naar spoorlijn HSL 4 / HSL Zuid
 

     
 

h

km 9,1   halte Antwerpen Noorderdokken
 

     
 

Y

    aansluiting naar spoorlijn 27A
 

     
 

e

    emplacement
 

     
 

h

km 11,4   station Ekeren
 

     
 

X

    kruising met spoorlijn 27A
 

     
 

Y

    aansluiting met spoorlijn 27A
 

     
 

h

km 12,5   station St. Mariaburg
 

     
 

v h

km 13,6   voormalige halte Heikestraat
 

     
 

h

km 15,0   station Kapellen
 

     
 

Y

    aansluiting naar spoorlijn Kapellen - Brasschaat
 

     
 

v h

km 19,0   voormalige halte Kapellenbos
 

     
 

h

km 21,0   station Heide
 

     
 

h

km 22,7   halte Kijkuit
 

     
 

h

km 24,0   station Kalmthout
 

     
 

h

km 28,1   station Wildert
 

     
 

h

km 32,1   station Essen
 

     

g

km 33,2
km 32
 
Landsgrens BelgiŽ
Nederland
 

     
 

X

    kruising met autosnelweg A58
 

     
 

Y

    aansluiting naar spoorlijn Roosendaal - Vlissingen(Staatslijn X)
 

     
 

Y + a

    aansluiting naar goederenspoorlijnen / fabrieksaansluitingen
 

     
 

St

km 24   station Roosendaal
 

     
 

Y

    aansluiting naar spoorlijn Roosendaal - Breda
 

     
 

h

km 16   station Oudenbosch
 

     
 

h

km 8   station Zevenbergen
 

     
 

Y

    aansluiting naar spoorlijn Lage Zwaluwe - Zevenbergen
 

     
 

    opgebroken tracť tussen Zevenbergen en Moerdijk AR
 

     
 

v St

km 0   voormalige station Moerdijk AR
         
 

    voormalige veerdienst naar Rotterdam
 
terug naar boven
 
Stationsoverzicht
 
P = open / in gebruik voor personen
P = gesloten voor personen
P = in aanbouw/gepland voor personen
G = open / in gebruik voor goederen
G = gesloten voor goederen
 
0,0   kilometrering via Ringbaan
16   kilometrering vanaf Moerdijk AR
km   soort   land   naam   status   info
0,0   station     Antwerpen Centraal (Oost)   P+G   geopend in 1854 als 'Oost', vanaf 1896 als 'Centraal'
5,8   station     Antwerpen Dam (Stuyvenberg)   P+G   in gebruik sinds 1 juli 1868, gesloten voor goederen in 2000
7,5   station     Merksem   G   in dienst tussen 1878  en 1924
8,3   halte     Antwerpen Luchtbal   P   in gebruik sinds 1 februari 1932
9,1   halte     Antwerpen Noorderdokken   P   in gebruik sinds 26 mei 1974
11,4   station     Ekeren   P+G   gesloten voor goederen in ?
12,5   station     St Mariaburg   P+G   in gebruik sinds 15 mei 1933, gesloten voor goederen in ?
13,6   halte     Heikestraat   P   in dienst tussen 15 mei 1933 en 10 mei 1940
15,0   station     Kapellen   P+G?    
19,0   halte     Kapellenbos   P   in dienst tussen 1 juli 1911 en 28 mei 1994
21,0   halte als station     Heide   P+G   in gebruik sinds 3 januari 1897. gesloten voor goederen in ?
22,7   halte als station     Kijkuit   P   in gebruik sinds 15 mei 1933
24,0   halte als station     Kalmthout   P+G   gesloten voor goederen in ?
28,1   halte als station     Wildert   P+G   in gebruik sinds 13 november 1881, gesloten voor goederen in ?
32,1   halte als station     Essen   P+G   gesloten voor goederen in 1988
24   halte als station     Roosendaal   P+G    
16   halte als station     Oudenbosch   P    
8   halte als station     Zevenbergen   P+G    
0   station     Moerdijk AR   P+G   in dienst tussen 1 mei 1855 en 1 juni 1880
 
Ringspoorlijn
km   soort   land   naam   status   info
2,6   halte als station     Antwerpen Oost (Borgerhout)   P   in gebruik sinds 5 oktober 1930
4,3   station     Antwerpen Schijnpoort (Zurenborg)   G   in gebruik sinds ?
terug naar boven
 
Niet bekend
 
Er zijn gegevens over deze lijn zijn die (nog) niet op deze website bekend zijn, zoals:
 
officiŽle betekenis van de afkorting ES en afkorting EM
bevestiging datum opening Antwerpen - Roosendaal en datum ingebruikname Antwerpen - Roosendaal
data opbraak Antwerpen Centraal - Antwerpen Dam + Zevenbergen - Moerdijk AR
wat er gebeurde met de GCB na 1897
wijzigingen van spoor en emplacementen
wijzigingen t.b.v. de beveiliging, zoals seinsystemen, seinhuizen en treinbeÔnvloedingsystemen.
wijzigingen t.b.v. de elektrificatie.
spoorverdubbelingen (vooral tussen Essen en Zevenbergen)
info over de aanleg van deze lijn
info over de 'kunstwerken' van deze lijn, zoals bruggen en dijken
info over diensregelingen op deze lijn
vervoerscijfers
 
Als u gegevens wilt toevoegen of wilt aangeven dat bepaalde gegevens niet juist zijn kunt u contact opnemen met de webmaster.
 
Wilt u een opmerking of een verhaal toevoegen? Neem dan contact op met de webmaster. Dank u.
terug naar boven
 
Uw opmerkingen en verhalen
 
Weetjes:
Het Nederlandse deel van de spoorlijn Antwerpen - Rotterdam (Essen grens - Moerdijk) is de vierde spoorlijn dat in Nederland is gebouwd/aangelegd/geopend.
De spoorlijn Antwerpen - Rotterdam is de eerste en belangrijkste spoorlijn tussen Nederland en BelgiŽ.
Deze lijn wordt ook door internationale treinen gebruikt tussen Brussel en Amsterdam, totdat de HSL 4 / HSL Zuid tussen Hoofddorp en Antwerpen in gebruik wordt genomen.
 
Wilt u een opmerking of een verhaal toevoegen? Neem dan contact op met de webmaster. Dank u.
terug naar boven
 
Bronnen
 
  Wikipedia ( http://nl.wikipedia.org/wiki/Spoorlijn_12)
  Stationsweb ( http://stationsweb.brinkster.net/lijnlijst.asp?lijn=110)
  http://users.pandora.be/brail/lijn/lijn12.htm
 
Wilt u afbeeldingen of informatie aan deze pagina toevoegen, wilt u een opmerking of een verhaal toevoegen of heeft u andere opmerkingen over de weergegeven info en afbeeldingen? Neem dan contact op met de webmaster. Dank u.
terug naar boven
 
Links
 
interne links
Overzicht spoorlijnen in BelgiŽ
Overzicht spoorlijnen in Nederland
Home
 
externe links
http://users.pandora.be/brail/lijn/lijn12.htm
http://users.pandora.be/pk/lijnen.htm#12
spoorlijn Antwerpen - Rotterdam op Stationsweb
spoorlijn Antwerpen - Rotterdam (12) op Wikipedia
 
Wilt u een link toevoegen? Neem dan contact op met de webmaster. Dank u.
terug naar boven
 
DiscussiŽren over deze spoorlijn, deze pagina of deze website? Ga dan naar het forum (opent in nieuw venster)
terug naar boven
Laatste update: 07-07-2008