Spoorlijn in Oostenrijk

 
 

en Slovenië

 

Spoorlijn

Karawankenbahn

   

HOME

Siteoverzicht

Overzicht spoorlijnen in Oostenrijk

op deze pagina:
beschrijving
aangesloten spoorlijnen
basisgegevens
beschrijving
geschiedenis
tracéoverzicht
stationsoverzicht
uw opmerkingen
bronvermelding
links
andere pagina's over deze lijn:
start
tracé

Klagenfurt/Villach - Rosenbach - Jesenice

 
Karawankenbahn (Villach / Klagenfurt - Rosenbach - Jesenice)
(nl: Karawankenspoorlijn)
 
De Karawankenspoorlijn (in het Duits: Karawankenbahn) is een spoorlijn dat langs en door de Karawanken, een berggebied in de Alpen, loopt. De spoorlijn ligt in Karintië in het zuiden van Oostenrijk verloopt naar Slovenië. De lijn heeft twee takken: een westtak, die 20 km lang is en vanaf Villach Warmbad via Faak am See en Ledenitzen naar Rosenbach verloopt, en een oosttak, die 30 km lang is en vanaf Klagenfurt via Weizelsdorf en Feistritz im Rosental naar Rosenbach verloopt. Beide takken komen samen bij de stam, die vanaf Rosenbach via de Karawankentunnel naar Jesenice in Slovenië verloopt. De Karawankenspoorlijn heeft normaalspoor, is geopend in 1906 en maakte een kortere route door de Alpen tussen Duitsland en Slovenië (via de westtak) en tussen Wenen en Triëst (via de oosttak) mogelijk. Momenteel is de westtak (+stam) de belangrijkste verbinding van Oostenrijk naar de Balkanlanden (waaronder Slovenië en Kroatië). Deze verbinding is momenteel geëlektrificeerd en deels dubbelsporig en zal in de toekomst volledig dubbelsporig zijn. De oosttak wordt met sluiting bedreigd.
 
 
 
Foto van het Rosenbachviaduct over het Bärengrabendal genomen vanaf de achterkant van een stoomtrein.
bron: webmaster N.C. van Duijvenvoorde. datum afbeelding: 28-07-2005
 
Aangesloten Spoorlijnen
 
Bij station Villach Hauptbahnhof (km -3,7)
    spoorlijn Maribor - Franzenfeste (Drautalbahn, zijtak van Südbahn) (km ?)
    spoorlijn Amstetten - Ljubljana (Kronprinz Rudolfsbahn) (km ?)
 
Bij station Warmbad Villach (km 0,0 van westtak)
    spoorlijn Amstetten - Ljubljana (Kronprinz Rudolfsbahn) (km ?)
 
Bij station Klagenfurt Hauptbahnhof (km 0,0 van oosttak)
    spoorlijn Maribor - Franzenfeste (Drautalbahn, zijtak van Südbahn) (km ?)
 
Bij station Weizelsdorf (km 12,0 van oosttak)
    spoorlijn Weizelsdorf - Ferlach (Ferlacher Bahn) (km 0)
 
Bij station Rosenbach (km 29,7 vanaf Klagenfurt)
    Samenkomt westtak en oosttak
 
Bij station Jesenice (Aßling) (km 42,6 vanaf Klagenfurt)
    spoorlijn Amstetten - Ljubljana (Kronprinz Rudolfsbahn) (km ?)
    spoorlijn Jesenice - Görz (Wocheinerbahn) (km 0)
 

Basisgegevens

 
Ligging:  
Landen : Oostenrijk
  Deelstaat : Karintië
Slovenië
Bekend:   Bijnaam: 'de Karawankenbahn' (nl: Karawankenspoorlijn), De lijn Klagenfurt - Rosenbach (- Jesenice) is (lokaal) ook bekend als de Rosentalbahn (nl: Rosentalspoorlijn)
Lengte:  
Villach Warmbad - Rosenbach :   ± 20 km
Klagenfurt - Rosenbach :   ± 30 km
Rosenbach - Jesenice :   ± 13 km
totaal :   ± 63 km
Type (huidig):   hoofdspoorweg
Rijkant:   rechts
Spoorbreedte:   normaalspoor (1435 mm)
Aantal sporen:  
Villach Warmbad - Rosenbach :   1
Klagenfurt - Rosenbach :   1
Rosenbach - Jesenice :   2
Aantal stations en haltes:  
huidige aantal in gebruik:  

16

totaal  

17

Station Klagenfurt, station Villach Warmbad en station Jesenice horen niet bij deze spoorlijn en zijn niet meegeteld.
Maximum snelheid:   niet hier bekend
Toegepaste seinsysteem:  
Villach Warmbad - Rosenbach  - Jesenice:   Oostenrijkse Lichtseinstelsel 'vanaf 1954' (situatie 2006)
Klagenfurt - Rosenbach :   Oostenrijkse Armseinstelsel
Geëlektrificeerd:  
tracégedeelte Villach - Rosenbach :
 
    in 1955
     
spanningssysteem:   15 kiloVolt 16,7 Hz AC (wisselstroom)
tracégedeelte Rosenbach - Jesenice :
 
    in 1957
     
spanningssysteem:   15 kiloVolt 16,7 Hz AC (wisselstroom)
Geïnstalleerde Treinbeinvloedingsysteem:  
Villach Warmbad - Rosenbach  - Jesenice:   Indusi (?)
Hoogte & Stijging:  
Hoogte:  
hoogte beginpunt:  
Klagenfurt:   440 m
Warmbad Villach:   497 m
hoogste punt:  

638 m (midden van Karawankentunnel)

hoogte eindpunt:  

Jesenice: 573 m

Stijging:  
maximale percentage:  

26,8 (26,8 promille)

Kunstwerken:  
Aantal bruggen:  
totaal aantal:  

9

lengte langste brug:  

Rosenbach Viaduct: 239,3 m

Aantal tunnels:  
totaal aantal:  

2 (3?)

lengte langste tunnel:  

Karawankentunnel: 8 km

andere werken:   1 aquaduct over spoorlijn
 
Geopend:   30 mei 1906
       
Geplande sluiting:  
Feistritz - Rosenbach :   in 2009
       
Huidige status:   gehele lijn: in gebruik
 
Aangelegd door:   Oostenrijkse Staat
Exploitatie bij start:   kkStB (kaiserlich-königliche österreichische Staatsbahnen)
Huidige exploitatie:   ÖBB (Österreichischen Bundesbahnen)
       
Huidige beheerder:   niet hier bekend
Huidige eigenaar:   niet hier bekend
Huidige bezitter:   niet hier bekend
terug naar boven
 
Beschrijving
 
De Karawankenspoorlijn (in het Duits: Karawankenbahn) is een spoorlijn dat langs en door de Karawanken, een berggebied in de Alpen, loopt. De spoorlijn ligt in Karintië in het zuiden van Oostenrijk en heeft twee takken, een westtak en een oosttak, en een gezamenlijk deel (stam). Deze spoorlijn heeft normaalspoor, is geopend in 1906 en maakte een kortere route door de Alpen tussen Duitsland en Slovenië (via de westtak) en tussen Wenen en Triëst (via de oosttak) mogelijk.

De westtak loopt vanaf Villach (Warmbad Villach) via Faak am See en Ledenitzen naar Rosenbach, waar deze samenkomt met de oosttak. Deze tak is ongeveer 20 km lang. Tussen Faak am See en Ledenitzen heeft het traject een stijging van 14,5 ‰.

De oosttak loopt vanaf Klagenfurt (Hbf) via Weizelsdorf, waar een zijtak naar Ferlach begint, en Feistritz im Rosental naar Rosenbach, waar deze samenkomt met de westtak. Deze tak is ongeveer 30 km lang. Tussen Weizelsdorf en Rosenbach heeft het traject een stijging van 19 ‰. Deze spoorlijn wordt ook wel de Rosentalspoorlijn (in het Duits Rosentalbahn) genoemd.

Het gezamenlijk deel ligt tussen Rosenbach en Jesenice. Jesenice ligt in Slovenië. In dit tracé ligt de belangrijke en 8 km lange Karawankenspoortunnel.

 
terug naar boven
 
Geschiedenis
 
De Karawankenbahn werd door de Oostenrijkse Staat aangelegd als onderdeel van een project voor betere spoorverbindingen tussen het noorden en het zuiden van het Oosenrijkse keizzerrijk, waartoe ook Tsjechië, Slowakije, Hongarije, Slovenië en Kroatië behoorden, via de Oostenrijke Alpen. Bij dit project horen ook de Phyrnbahn (tussen Klaus en Selzthal), de Tauernbahn (tussen Schwarzach-Sankt Veit en Spittal), de Wocheinerbahn (Jesenice - Görz) en de Karstbahn (Görz - Triëst), die ook door de Oostenrijkse Staat zijn aangelegd.

Na de keuze van het beste tracé (er waren meerdere mogelijkheden) en het verlenen van de concessie werd in 1901 begonnen met de aanleg van de lijn. Op 30 mei 1906 werd de gehele verbinding geopend door de Oostenrijkse keizer. De verbinding werd vanaf het begin geëxploiteerd door de kkStB (kaiserlich-königliche österreichische Staatsbahnen).

Vanaf 1906 was deze spoorverbinding via beide takken, maar vooral via de oosttak, erg belangrijk. Vooral verkeer tussen Praag en Duitsland in het noorden en de haven bij Triëst in het zuiden maakte gebruik van de verbinding via de oosttak. 

Het resultaat van de Eerste Wereldoorlog (Verdrag van Versailles) had ook effect op deze spoorlijn en haar exploitant. Voor de spoorlijn zelf betekende dit een einde van treinverkeer naar Triëst - de stad Triëst kwam bij Italië -, waarmee de gehele verbinding en vooral de oosttak steeds minder belangrijk werd. De exploitant (kkStB) werd verdeeld onder de 'nieuwe' landen ('Duits'-Oostenrijk, Polen, Tsjechoslowakije, Hongarije en Joegoslavië). De nieuwe exploitant voor deze spoorlijn werd DÖStB (Deutschösterreichische Staatsbahnen).

De DÖStB veranderde haar naam in 1919 naar ÖStB (Österreichische Staatsbahnen), in 1923 naar BBÖ (Bundesbahn Österreich) en tenslotte in 1947 naar ÖBB (Österreichischen Bundesbahnen), die de verbinding nog steeds exploiteert.

Na het einde van de oorlogen in voormalig Joegoslavië begon de belangrijkheid van de verbinding via de westtak vooral voor het internationaal treinverkeer weer te groeien. De westtak is samen met het gezamenlijk deel in 1955 en 1957 geelektrificeerd.

Momenteel is de spoorverbinding niet meer als geheel belangrijk. Wel is de verbinding westtak - stam (Villach - Rosenbach - Jesenice) in belangrijkheid aan het groeien, waarbij deze verbinding in de toekomst geheel dubbelsporig wordt. Voor het lokale personenvervoer is deze lijn nauwelijks meer van belang. Op de westtak rijdt drie tot zes maal per dag een trein (elektrisch of diesel) en op de oosttak eens of twee maal per dag een trein (alleen diesel). Het gedeelte tussen Feistritz en Rosenbach wordt in 2009 mogelijk gesloten. Misschien kan de "Rosentaler Dampfbummelzug" dit tracégedeelte nog redden.

Op 30 mei 2006 bestond deze verbinding precies 100 jaar.

 
 
Foto van de opening van de Karawankenbahn in 1906 te Rosenbach
bron: Archiv Arthur Meyer, via www.wikipedia.org datum foto: 30-05-1906
 
terug naar boven
 
Tracéoverzicht
 
legenda
 
          naar de Kroonprins Rudolfspoorlijn richting St Veit an der Glan
           
    Y       aansluiting naar de Drautalspoorlijn richting Klagenfurt
           
    St   -3,7   Villach Hoofdstation
(Villach Hauptbahnhof)
h = 497 m?
           
           
    Y       aansluiting naar de Drautalspoorlijn richting Spittal
           
    b       brug over rivier de Drau
           
    Y       aansluiting naar de verbindingsbaan naar de Drautalspoorlijn richting Spittal
           
    H   -2,6   station Villach West
(Villach Westbahnhof)
h = 502 m?
           
    H   0,0   station Villach Warmbad
(Warmbad Villach)
h = 497 m
           
    X       kruising met Autosnelweg A2
           
    b       brug over rivier de Gail
           
    Y       aansluiting naar de Kroonprins Rudolfspoorlijn richting Tarvisio (Tarvis)
           
    Y       aansluiting naar de verbindingsbanen naar de Kroonprins Rudolfspoorlijn richting Tarvisio (Tarvis)
           
    H   2,8   station Gödersdorf h = ? m
           
    h   4,4   halte Finkenstein h = 511 m
           
    H    8,1   station Faak am See h = 573 m
           
    h   9,1   halte Faaker See Strand h = ? m
           
    H   13,4   station Ledenitzen h = 604 m
           
    X       kruising met Autosnelweg A11 (E61)
           
    stp   16,9   stopplaats Winkl im Rosental h = ? m
           
Y       punt waar westtak en de oosttak van de Karawankenspoorlijn samenkomen
         
H    
20,0
29,7
  station Rosenbach h = 601 m
         
b         brug over Gradschidzabach, lengte: 20 m
         
tun i         Karawankentunnel, lengte: 7976 m h = 626 m
         
gren     35,6  
Staatsgrens (sinds 1918) Oostenrijk
Slovenië
h = 638 m
         
tun i           h = 614 m
         
v Y         voormailige aansluiting naar de aftakking van de Rudolfsbahn richting Tarvisio (Tarvis)
         
H     42,6   station Jesenice (Aßling) h = 573 m
         
Y         aansluiting naar aftakking van de Rudolfsbahn richting Ljubljana (Laibach)
         
        Wocheinerspoorlijn
           
           
           
    tun       Lessacher Tunnel, lengte: 111 m
           
    b       Rosenbach Viaduct, lengte: 239,3 m, hoogte: 51 m
           
    b       Radischgrabenbrug, lengte: 43 m
           
    h   24,0   halte Maria Elend im Rosental h = 525 m
           
    b       Grote Suchagrabenbrug, lengte: 93 m
           
    b       Kleine Suchagrabenbrug, lengte: 64 m
           
    stp   19,3   stopplaats Suetschach
           
    stp   18,7   stopplaats Feistritz im Rosental West
           
    b       Feistritzviaduct, lengte: 193,3 m, hoogte: 25 m
           
    H   17,3   station Feistritz im Rosental h = 478 m
           
    -       twee korte bruggen, waarvan één een aquaduct, over de spoorbaan.
           
    stp   14,6   stopplaats Sankt Johann im Rosenthal
           
    stp   13,4   stopplaats Weizelsdorf Ort
           
    H   12,0   station Weizelsdorf h = 433 m
           
    Y       aansluiting naar de Ferlachse spoorlijn
           
    b       brug over de Drau (sinds 1974 kruist de brug de Ferlacher Stausee na de aanleg hiervan). lengte: 224,2 m
           
    b       Hollenburgviaduct. lengte: 80 m
           
    h   7,0   halte Maria Rain h = 521 m
           
    h   5,0   halte Köttmannsdorf
           
    h   2,0   halte Viktring h = 440 m
           
    Y       aansluiting naar de Drautalspoorlijn
           
    St   0,0   station Klagenfurt Hauptbahnhof h = 440 m
           
    Y       aansluiting naar de Drautalspoorlijn
           
          naar de Klagenfurter zijtak van de Kroonprins Rudolfspoorlijn
             
 
terug naar boven
 
Stationsoverzicht
 
P = open / in gebruik voor personen
P = gesloten voor personen
P = in aanbouw/gepland voor personen
G = open / in gebruik voor goederen
G = gesloten voor goederen
 
0,0   kilometrering vanaf Klagenfurt
0,0   (juiste) kilometrering vanaf Warmbad Villach
km   hoogte   soort   land   naam   status   info
0,0   440 m   station     Klagenfurt Hauptbahnhof   P+G   behoort niet tot deze lijn, al in dienst sinds 1863
2,0   440 m   halte     Viktring   P    
5,0   ?   halte     Köttmannsdorf   P   gesloten in 1967
7,0   521 m   halte of station     Maria Rain   P+G    
12,0   433 m   station     Weizelsdorf   P+G    
13,4   ?   stopplaats     Weizelsdorf Ort   P    
14,6   ?   stopplaats     St Johann im Rosental   P    
17,3   478 m   station     Feistritz im Rosental   P+G    
18,7   ?   stopplaats     Feistritz im Rosental West   P    
19,3   ?   stopplaats     Suetschach   P   in gebruik sinds 1941
24,0   525 m   halte     Maria Elend im Rosental   P+G    
                         
-3,7   497 m   station     Villach Hbf   P+G   behoort niet tot deze lijn, al in dienst sinds ?
-2,6   502 m   station     Villach Westbf   P+G   behoort niet tot deze lijn, al in dienst sinds ?
0,0   497 m   halte     Warmbad Villach   P   behoort niet tot deze lijn, al in dienst sinds ?
2,8   ?   halte     Gödersdorf   P+G    
4,4   511 m   halte     Finkenstein   P    
8,1   573 m   halte